Tôi bắt đầu đọc Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ vào một chiều mưa tháng sáu trong ngôi nhà ở tạm chỉ có hai mẹ con, bố đã đi về nơi cất giữ những kỉ niệm đẹp đẽ nhất của tuổi thơ tôi. Cả tôi và mẹ đều rất tiếc khi phải để bố về đó một mình, một mình với bà ngoại, với các bác, các dì, và với ba cái răng đã bị rơi mất trong lần ăn thịt chó gần nhất của bố.
Buồn cười là cứ mỗi lần gọi điện cho bố, thay vì chờ đợi giọng nói của bố tôi lại mong được nói chuyện với bác dâu hơn cả. Tôi có cảm giác chỉ cần được nghe giọng bác là toàn bộ những kí ức về tuổi thơ sẽ được trải ra một cách vẹn nguyên và ngăn nắp. Giọng nói của bác khiến tôi nhớ lại những mùa hè về quê ở với bà và các bác. Những mùa hè theo các bác và các anh chị ra đồng. Chẳng làm được việc gì chỉ lăng xăng trên bờ ruộng, lăn lê với đám cỏ rồi tối về lại rên lên vì bị ngứa chân. Có tắm thế nào cũng không hết ngứa. Lúc đấy anh Ku ghẹo “ chân này là chân vứt đi của thành phố, phải cưa chân này đi lắp cái chân của làng vào thì mới là chân xịn”...
Không hiểu sao anh Ku rất ác cảm với cái chân của tôi, còn nhớ cái mùa hè năm nào đó tôi bị đỉa bám, anh đã gọi tất cả các anh em họ quây lại ...đái vào chân tôi để con đỉa thấy xót mà bong ra.
Xong xuôi anh bảo “ nó bong ra rồi thì sẽ không hút máu mày nữa, nhưng chân mày khai rồi thì cũng nên vứt nó đi, thay hẳn cái chân của “làng” vào “.
Lúc đấy tôi chỉ nghĩ, không biết vứt chân đi rồi thì “làng” nào sẽ cho tôi đôi chân. Và tôi vẫn nghĩ, anh Ku thật ra chẳng muốn cứu mình mà chỉ muốn ..đái vào chân mình mà thôi. Vì anh Ku ghét mình.
Tuy ghét tôi và ít cho tôi chơi chung vì tôi là con gái, nhưng thi thoảng anh ku vẫn dắt tôi tới trước cổng trường tiểu học. Ném tôi ra giữa chúng bạn và bảo “ đấy chúng mày xem đi, tao đã nuôi nó từ hồi nó cai sữa, bây giờ nó to đùng và trắng phau” ...
Lúc đấy tôi không hiểu từ “trắng phau”, chỉ mường tượng lờ mờ, có lẽ đó là một loại “thau chậu” nào đó. Chỉ nghĩ như thế rồi đứng im cho các bạn của anh Ku dòm ngó. Trong đấy có một chị quả quyết rằng tôi giống bà trẻ của chị ý, và vì thế nên chị cho hẳn tôi hai cái kẹo ớt có chuôi hình đao kiếm. Thứ kẹo ấy tôi vẫn còn thấy người ta bán mãi cho tới khi học cấp hai. Sau cũng thấy thưa dần. Hè năm đó tôi 6 tuổi.
Hè năm lớp 3, tôi bắt đầu được theo các anh các chị đi ..tập thể dục vào sáng sớm. Việc tập thể dục ở quê là một việc mang tính chất cộng đồng rất cao. Theo trí nhớ của tôi thì hình như chỉ những người già như bà ngoại là không đi tập. Còn lại thì 4h30 sáng là cả xóm râm ran, tất cả kéo nhau ra một con đê cao cao xa xa ngoằn nghèo nào đó. Chẳng có ai bận giầy thế thao hay áo thể dục. Đường trơn, nhiều sình và gập ghềnh. Tôi cũng chẳng thấy ai chạy, cũng không có loa đài gì, thỉnh thoảng lắm mới thấy một ai đó đứng uốn éo tay chân. Tất cả mọi người đi đi lại lại đều tăm tắp và rôm rả, vừa đi vừa nói bao nhiêu thứ chuyện. Ai nhìn thấy tôi cũng hỏi
“Ôi Cún đã lớn thế này rồi cơ à, ngày xưa còn theo bố nó về nhà bác Quý cai sữa, bây giờ không bị suy dinh dưỡng nữa à...”
Về sau lớn lên xem lại những bộ film việt nam có cảnh ng dân đổ ra đường mừng ngày giải phóng. Tôi luôn liên tưởng lại không khí đi tập thể dục trên đê ở quê tôi lúc ấy. Ai ai cũng rất là tươi vui.
Rất nhiều năm trôi qua tôi gần như tôi đã quên mất rằng mình có một tuổi thơ đẹp đẽ đến thế. Cái tuổi thơ êm đềm ngay cả khi bị rơi xuống ao làng, có anh Ku nhảy xuống vớt lên, dốc thẳng người như dốc cái tàu lá chuối bị sũng nước. Tôi còn nghe thấy cả tiếng gào tiếng khóc rất to của anh Ku khi đó. Tiếng gọi đó cứ in dấu mãi trong kí ức của tôi. Kí ức về một thời xa xôi khi mọi thứ không còn được nguyên vẹn như thế.
Những anh chị đã gắn bó ngày nào giờ đều đã cách tôi nữa vòng trái đất.
Tôi trộm nghĩ, nếu mấy năm nữa được là cô dâu, không biết anh chị có kịp để về với mình không. Về để bới tóc cô dâu - chải đầu chú rể như hồi chúng tôi còn thơ bé.
Và ngày hôm nay, tôi phải cảm ơn Nguyễn Ngọc Thuần không biết bao nhiêu lần khi một lần nữa những kí ức tuổi thơ của tôi được trở lại nguyên vẹn thông qua những Dũng những Tí những chú Hùng ông Tư. Câu chuyện của họ đương nhiên không giống những câu chuyện của tôi, nhưng tôi nghĩ bất cứ đứa trẻ - ( hoặc đã hơi “quá trẻ” ) nào khi đọc được cũng đều sẽ có cảm giác như thế. Cảm giác như là những điều dịu dàng từ rất xa xưa đột nhiên lại trở lại một cách vẹn nguyên.
Mẹ chắc chắn là thích xem film Hàn Quốc và thời sự hơn là đọc sách thiếu nhi. Nhưng tối nào mẹ cũng bảo tôi đọc lại cho mẹ nghe một đoạn trước khi đi ngủ. Đoạn mẹ thích nhất là đoạn “trước khi đi học về hãy để quên cái gì đó”, lần nào đọc xong đoạn đó mẹ lại kể thêm một câu chuyện về thời đi học của mẹ ,chuyện về “cô-giáo-phi-phấn”, về “ông-giáo-đầu-bóng”, về “những-món-quà-lặng-lẽ”, và đặc biệt là về cái bút kim tinh quý giá bác cả mua cho mẹ mà phải mãi về sau mẹ mới biết. Nói đến bác cả mẹ lại khóc. Mẹ nhớ bác cả như là nhớ ông.
Ban đầu tôi định kể rất nhiều câu chuyện về cuốn sách tuyệt vời này. Nhưng sau rồi tôi nghĩ, chẳng cần phải kể nhiều, ai đọc rồi cũng sẽ ngay lập tức tìm lại được một mảng kí ức yêu quý nào đó của mình ở trong ấy. Để rồi thật là hả hê và sung sướng khi tự thấy mình là một người “giàu có” biết bao nhiêu, hoặc là ít nhiều tự nhắc lại rằng mình cũng đã từng có một thời như thế. Tâm hồn của mình cũng đã từng có một khoảng yêu thương bao la như thế.
Ấy thế mà mới chỉ hôm qua thôi, tôi đã hàm hồ nói với một anh bạn rằng
“ Nguyễn Ngọc Thuần chỉ vẽ lên khung cảnh đẹp thôi. Chứ giọng điệu thì không đẹp đẽ, giống như là một cuốn sách nước ngoài dịch dở( ko hay) thì đúng hơn”.
Nó không hay như tôi tưởng-rằng-tôi-mong-muốn là bởi vì nó quá mộc mạc và gần gũi đấy thôi. Gần gũi như là đang thấy bản thân mình chạy lăng xăng trong đó, thấy mình cũng chui chỗ này, trèo chỗ kia, đâm ra lại thấy những cảnh này chẳng phải là sến - chẳng phải là mơ như mình mong muốn nữa.
Ôi có lẽ đó sẽ là một trong những phát ngôn ngớ ngẩn và khiến tôi thấy hối hận nhất cuộc đời.
Nhưng trước khi hối hận, thì tôi còn phải hả hê cho nốt cái sự “giàu có” của mình đã.
Thân yêu.
